Oltalama (kimlik avı), kullanıcıyı gerçek bir sitenin kopyası olan bir sayfaya yönlendirip giriş bilgilerini toplamaya dayanan saldırı türüdür. Teknik bir zafiyet kullanmaz; doğrudan kullanıcıyı hedef alır. Bu yüzden en iyi savunma da teknik değil, davranışsaldır.
Bu sayfada
Saldırının üç adımı
Neredeyse tüm oltalama girişimleri aynı üç adımdan oluşur:
- Temas. Kullanıcıya bir bağlantı ulaştırılır — mesaj, e-posta, sosyal medya yorumu, arama reklamı ya da grup paylaşımı yoluyla.
- Aciliyet. Mesaj, düşünme süresini kısaltacak bir gerekçe içerir: hesabın kapanacağı, bir ödülün süresinin dolacağı, bir işlemin doğrulanması gerektiği.
- Toplama. Açılan sayfa gerçeğinin kopyasıdır ve hemen giriş bilgisi ister. Bilgiler girildiği anda saldırgana iletilir; çoğu zaman kullanıcı gerçek siteye yönlendirilerek hiçbir şey olmamış gibi devam ettirilir.
Kullanılan kanallar
- SMS. Gönderen adı taklit edilebilir; mesaj gerçek bir yazışma dizisinin içine düşebilir. Bu, en çok güven kazandıran ve en tehlikeli biçimdir.
- E-posta. Gönderen adresi görünürde doğru olabilir. Adresin tamamını görmek için başlığı genişletmek gerekir.
- Sosyal medya. Şikâyet paylaşımlarının altına yorum ya da doğrudan mesaj. Sosyal medya sayfasında anlatılıyor.
- Arama reklamları. Sponsorlu sonuçlar bütçesi olan herkes tarafından verilebilir; reklam olması doğrulama anlamına gelmez.
- Mesajlaşma grupları. Habersiz eklenen gruplarda dolaşan bağlantılar.
Sahte giriş sayfasının işaretleri
Kopya sayfalar görsel olarak çok başarılı olabilir; bu yüzden görünüme bakmak yeterli değildir. Bakılacak yerler şunlar:
- Adres. Uzantıdan hemen önceki kelime doğru mu, harfleri birebir doğru mu. Alan adı sayfası bunu anlatıyor.
- Sertifika. Kilit simgesine tıklayıp sertifikanın hangi alan adına verildiğine bak. Sertifika sayfası.
- Davranış. Sayfa açılır açılmaz giriş penceresi çıkarıyorsa dikkat. Gerçek siteler genellikle ana sayfayı gösterir.
- İstenen bilgi. Girişte kart numarası, kimlik numarası ya da doğrulama kodu isteniyorsa sayfa sahtedir. Meşru bir giriş ekranı yalnızca kullanıcı adı ve şifre ister.
- Diğer bağlantılar. Kopya sayfalarda alt menü bağlantıları çoğu zaman çalışmaz ya da hepsi aynı yere gider.
Doğrulama kodu tuzağı
Daha gelişmiş bir senaryo şöyle işler: sahte sayfa bilgilerini alır, saldırgan bunları gerçek siteye anında girer, gerçek site sana bir doğrulama kodu gönderir ve sahte sayfa "size gelen kodu girin" der. Kodu yazdığında saldırgan gerçek oturumu açmış olur.
Bu yüzden değişmeyen kural şudur: doğrulama kodu hiçbir koşulda kimseye verilmez ve hiçbir sayfaya "doğrulama için" girilmez — kodu yalnızca kendi başlattığın bir işlemde, gerçek sitenin kendi ekranında kullan. İki adımlı doğrulama sayfasında ayrıntısı var.
Bilgi paylaştıysan ne yapmalı
Sıra önemlidir; en kritik olan başta:
- Gerçek sitede şifreni değiştir. Sahte sayfadan değil, doğruluğunu kendin doğruladığın adresten.
- İki adımlı doğrulamayı aç ya da açıksa yedek kodları yenile.
- Aynı şifreyi kullandığın diğer hesapları değiştir. Önce e-posta hesabın — diğer her şeyin sıfırlama bağlantısı oraya düşer.
- Ödeme bilgisi girdiysen bankanı ara ve kartı bloke ettir.
- Açık oturumları sonlandır. Platformda "aktif oturumlar" bölümü varsa hepsini kapat.
- Bildir. Platforma ve gerekiyorsa ilgili kurumlara. Bildirim son sırada, çünkü bekleyebilir; şifre bekleyemez.
Ayrıntılı kontrol listesi veri ihlali sayfasında.
Kalıcı alışkanlık
Oltalamaya karşı en etkili savunma tek bir alışkanlıktır: giriş sayfasına asla bir bağlantıdan gitme. Adresi kendin yaz ya da kendi doğruladığın yer iminden aç. Bu tek kural, yukarıda anlatılan senaryoların hemen hepsini işlevsiz bırakır çünkü hepsi kullanıcının bir bağlantıya tıklamasıyla başlar.
Sık Sorulan Sorular
Doğrulama kodumu neden kimseye vermemeliyim?
Saldırgan senin bilgilerinle gerçek siteye giriş yapar, kod sana gelir ve sahte sayfa kodu ister. Kodu yazdığında saldırgan oturumu açmış olur.
Sahte sayfayı görünümünden anlayabilir miyim?
Genellikle hayır; kopyalar görsel olarak çok başarılı olabilir. Belirleyici olan adres ve sertifika kontrolüdür.
Bilgilerimi girdim, ilk ne yapmalıyım?
Gerçek sitede şifreni değiştir ve iki adımlı doğrulamayı aç. Ardından aynı şifreyi kullandığın diğer hesapları, önce e-postanı değiştir. Ödeme bilgisi girdiysen bankanı ara.
İlgili Sayfalar
Bu sayfa nasıl hazırlandı?
Saldırı kurguları, kamuya açık kaynaklarda ve kullanıcı bildirimlerinde tekrar eden desenlere göre anlatıldı. Hiçbir örnek gerçek bir adres ya da mesaj içermemektedir.
Eksik, yanlış ya da güncelliğini yitirmiş bir bilgi gördüysen iletişim sayfasından bildirebilirsin; bildirimler kontrol edilip sayfaya yansıtılır.
Sorumlu oyun ve yasal uyarı
Bu site bağımsız bir bilgilendirme kaynağıdır; bahis ya da casino hizmeti sunmaz, üyelik oluşturmaz ve para işlemi yapmaz. Sponsorlu bağlantılar “Reklam” olarak işaretlidir.
18 yaşından küçükler bahis ve casino hizmetlerinden yararlanamaz. Oynamadan önce kaybetmeyi göze aldığın tutarı belirle; kaybı telafi etmek için bahis büyütmek en pahalıya mal olan hatadır. Kontrolü kaybettiğini düşünüyorsan sorumlu oyun sayfasındaki limit ve mola araçlarına bak.